Het is lente!
Gaat het nou lukken met de rijst? Of hebben we toch andere methodes, machines of kennis nodig om rijst in Nederland überhaupt te doen slagen? Het zou zo leuk zijn als jullie en een paar restaurants aan het eind van het jaar een kilootje kunnen bestellen op de site…
Met dit mooie doel in ons hoofd hebben we afgelopen winter een rijstveld aangelegd van een halve hectare, dat is ongeveer een voetbalveld. Dat rijstveld ziet er nu nog uit als een groot waterbassin en dan over een paar weken halen we het water eruit en dan doen we de rijstplantjes erin en dan doen we het water weer terug. Het is natuurlijk iets ingewikkelder dan dat, maar zo ongeveer gaat het wel. En ‘we’ dat zijn Sander en een paar studenten biologie, die ook dagelijks proefjes doen in de hut van de De Buffelbes.
Voordat we de rijst kunnen planten moeten we de rijst eerst ‘opkweken’ in een kas. Daar zijn we deze week mee begonnen in de kassen van kwekerij De Koperwiek. Op de foto’s kan je zien hoe dat eruit ziet. Er zijn al zoveel mensen bij betrokken en dat is geweldig.
Daarna gaan we met een kleine delegatie van de universiteit Leiden en coöperatie Land van Ons naar Italië om een tweedehands maaidors machine te halen. Eerst hadden we er één besteld via een obscure natuursite maar toen die hierheen zou komen per vrachtwagen bleek ie ineens kwijt. Waarschijnlijk is ie achterovergedrukt door een ambitieuze boer, want dat ding is zo groot als een vakantiehuisje. ‘Kwijtraken’ lijkt ons onmogelijk.
En die machine hebben we echt nodig, want met de hand oogsten en dorsen kost veel te veel tijd. Sander zat dagen thuis met een keuken apparaatje van een soort Temu uit China. Maar met dat voetbalveld van nu gaat dat nooit lukken. Ook voor de verdere verwerking van de rijst hebben we machines nodig die in Nederland niet te koop zijn, daar hebben we er inmiddels al een paar van aangeschaft. De geoogste korrels moeten daarna ook nog worden gedroogd, gepeld en gepolijst. En we zijn aan het uitvinden wat we toch allemaal moeten doen tegen ratten en zwanen die de rijst willen opvreten zodra het kan. Sander heeft een serieuze gun gekocht waar ie mee op ratten moet leren schieten. In de weekenden, want de bewoners vinden dat geluid waarschijnlijk niet zo leuk. Een heel avontuur dus nog, want die ratten zijn snel en laag bij de grond.
Ik weet niet of het jullie het opvalt, maar de lente is tot nu toe heel droog. Daarom hebben we de bessen, peer en notenboompjes van sommigen van jullie geholpen door ze extra water te geven. Dat is vooral in de eerste drie jaar na de aanplant belangrijk, na een jaar of drie kunnen de bomen en struiken wél goed tegen een droge periode. Dan is het systeem in staat om langer water vast te houden en kunnen de wortels dieper uit de grond hun water en voeding halen. Ook zorgen de volgroeide hagen rondom de boompjes er dan voor dat de wind minder invloed heeft op de verdamping.
Verder is er een groot cranberry-veenmos bij gekomen. Cranberry schijnt goed te zijn voor alles en is inmiddels een luxe goedje in de schoonheid industrie. Met deze opschaling onderzoeken we of de cranberry-veenmos velden in de toekomst kunnen dienen als waterbuffers voor het perceel. Waterschap Rijnland is hier heel erg in geïnteresseerd, zij zoeken dit soort methodes voor buffer capaciteit. Het veenmos voor dit veld komt van Natuurmonumenten, samen met de studenten hebben we 45 ton uitgestrooid.
Oja, heel leuk is de komst van de nieuwe polderhut! Een prachtige houten hut waar we kunnen werken, overleggen, schuilen, naar de wc kunnen en machines kunnen stallen. Heel belangrijk ook voor de studenten om hun onderzoek te doen, zoals beestjes tellen in watermonsters. Inmiddels zijn er per dag acht derdejaars studenten Biologie bezig met hun onderzoek en zijn er twee nieuwe PhD aanstellingen (dus twee studenten) voor het ondersteunen van rijst project. Het wordt steeds drukker en gezelliger op De Buffelbes!
Kortom, we gaan een leuke en spannende tijd tegemoet. Na de zomer wordt duidelijk of het rijst project goed verloopt en hopelijk zijn we dan ook een oogstmachine rijker zodat we kunnen gaan opschalen..
Vergeet niet dat onze vrienden altijd welkom zijn om langs te komen, want Sanders inmiddels gevleugelde uitspraak “Altijd lol op De Buffelbes!” is waar. Je bent buiten, het is er vredig en er is altijd van alles te doen. Helpen een hek plaatsen tegen beesten, de kippen eten geven, snoeien, ik zeg maar wat.
De website is nu zo aangepast, dat je je vriendschap makkelijk kan voortzetten als je zou willen, of geef het door aan vriend dat is altijd fijn. Hoe meer mensen van De Buffelbes weten, hoe leuker!
Tot ziens in de natuur!
Groet Sander & Nadja
Nieuwsbrief 2025
Beste buffelbes-vrienden en geïnteresseerden!
Wat is er veel gebeurd dit tweede jaar van Stichting De buffelbes. We hebben rijst geoogst, hop laten groeien, veenmos aangelegd en bes, peer en noot geplant! En zo hebben we ervoor gezorgd dat er extra koolstof in de grond, in de struiken en in de boompjes is opgeslagen en er ook geen Co2 de lucht is ingegaan, omdat we de waterstand hoog houden. En dat is heel mooi nieuws, want zo zorgen we ervoor dat we de extreme weersomstandigheden door klimaatverandering aankunnen.
Er was nogal wat media-aandacht voor ons pionierswerk: het Acht uur journaal, Het VPRO DOCS radioprogramma ‘Sawa’s in de polder’, HUMAN-televisieprogramma ‘Wat houdt ons tegen’ en ‘Stand van Nederland’ van WNL op NPO 2. Ook kwamen journalisten van het Leids Dagblad en Trouw op bezoek. Wij kregen ruimte onze plannen en behaalde resultaten toe te lichten, wat belangrijk is voor de toekomst van Nederland.
Ook werden we gesteund met grote en kleine bijdragen door Trees for all, Wij.land en de Fred foundation. Ze zijn allemaal overtuigd van het belang van De buffelbes. We worden opgemerkt en dat is een zeer goed begin.
In samenwerking met Universiteit Wageningen hebben we op ons land tweeëndertig soorten rijst getest, waar bij twaalf soorten de bloemen openden, om vervolgens bestuift te worden door de wind. Die twaalf zijn dus geslaagd om mee door te kweken! Het was nat en koud in het voorjaar waardoor de planten een trage start hadden, maar ze hebben zich goed herpakt. Omdat het zo voortvarend gaat met de rijst vroegen we subsidie aan bij de provincie Zuid-Holland, om bij vier boeren rondom het Vennemeer, buren van De buffelbes, ook rijstvelden aan te leggen. Binnenkort weten we hier meer over.
Bovendien kregen we vlak voor kerst een heel leuk bericht: het NWO, de Nederlandse organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek, gaat ons de komende jaren steunen, dus we zijn zéér verheugd.
Het verbouwen van rijst op veengronden heeft brede interesse en discussie gewekt onder zowel het grote publiek als wetenschappers over het potentieel van rijst in Noordwest-Europa. Het opnieuw bevochtigen van veengronden voor rijstgewassen kan in opwarmende klimaten een levensvatbaar alternatief bieden voor het huidige landbouwsysteem, terwijl het de bodemdaling stopt en de uitstoot van broeikasgassen vermindert. Ons project heeft als doel om het beste gewasbeheer en de potentiële rijst- en visopbrengsten te bepalen en te beoordelen wat de voordelen ervan zijn voor het milieu. Ook kijken we of we met rijst en vis het huidige landbouwsysteem kunnen helpen transformeren.
Simpel gezegd: de wetenschappers meten, en ik voer uit. Samen zijn we pioniers en hebben we veel te doen komend jaar!
Oh ja: de meerval die tussen de rijst zwom, was erg lekker! Hier zullen we ook vervolg aan geven.
De veenbesvelden met veenmos op de oude veenlaag zorgen er ook voor dat de waterstand hoog blijft en dat de koolstof in de grond blijft. Het mooie van veenmos is bovendien dat het Co2 en methaan opneemt uit de lucht, waardoor het groeit en de bodem stijgt. En om dit aan te tonen gaan we samenwerken met de ESTEC (Europees ruimteonderzoek- en Technologie Centrum), die een nieuwe satelliet hebben gelanceerd om bodemstijging en daling te meten. We worden dus goed in de gaten gehouden.
Van de twee veenvelden die we beplanten, deed eentje het heel goed dit jaar. Het andere veld lag te laag, dat zullen we moeten ophogen. Hierdoor zal een extra poel ontstaan, waarin we vis gaan kweken.
De hop is uit de grond gekomen, maar wilde niet doorgroeien; de kou in begin juni en het vele water in de lente was wat veel voor de jonge scheuten. Ook bij de boer verderop deed de hop het matig. Volgend jaar doet hij het hopelijk beter!
De druiven voor de wijn zijn ook allemaal opgekomen vanuit hun geënte onderstam, maar door de weersomstandigheden eind mei en begin juni zijn de nieuwe scheuten helaas niet dik genoeg om een mooie stam te vormen waar we mee verder kunnen. Ook hier is dus nog wat meer geduld nodig.
Tot slot de bessen, het fruit en de notenboompjes: deze hebben het allemaal zeer goed gedaan. Fantastisch voor alle buffelbes-vrienden dus, want daar hebben jullie aan bijgedragen. Vooral de Duindoorn en de Sichuanboompjes doen het erg goed. Maar ook alle peren en noten zijn al flink gegroeid en hebben hun wortelgestel stevig kunnen zetten. Er staan inmiddels weer extra noten en bessen en de Nashipeer in plaats van de gewone peer, bovendien heb ik nieuwkomers Mispel en een Uiensoepboom geplant. Van alle kruiden die ertussen staan, is er aardig wat Korenbloem geoogst waar Wilderland – Thee van Nederlandse bodem, thee van heeft gemaakt. Daarom hebben we een paar extra stroken land omgewoeld, zodat er volgend jaar weer volop korenbloem kan worden geoogst.
Ik ben blij om te zien hoe snel de biodiversiteit zich bij het landje herstelt. Er zijn veel meer insecten, reptielen, vissen, vogels en viervoeters dan vorig jaar. Kom dus vooral eens langs om te kijken en te genieten.
Er zijn al aardig wat subsidies toegekend waardoor de projecten uitgevoerd kunnen worden, maar ook voor kleine bijdragen zijn we zeer dankbaar. Wat wij doen is pionierswerk, en het werk van de uitvoerder is nog bijna nergens begroot, daarom zijn jullie giften zo waardevol.
Op naar een bloeiend en groeiend nieuw jaar dus. En wil jij (blijven) bijdragen aan een veenweidegebied voor de toekomst en wil je dat ik je struik of boom verzorg, vergeet niet te storten en vermeldt duidelijk je naam. Dit kan je regelen onder de kop: word vriend.
Het mooiste is natuurlijk als je er een jaarlijkse betaling van maakt. Voel je welkom op het land van De buffelbes!
Volg ons op instagram voor de filmpjes van Sander. Hij legt vaak uit wat hij aan het doen is, erg leerzaam.
Instagram: klik hier.
Veel goeds en veel natuurvreugde in 2025
Sander Roeleveld, De buffelbes
Nadja Hüpscher, fondsenwerver De buffelbes
debuffelbes.nl 